วันเข้าพรรษาเวียนมาแต่ละปี ก็หมายความว่าจะมีวันหยุดหลายวัน แต่พอคิดถึงผู้คนที่แห่กันเดินทางออกนอกกรุงเทพฯ แล้ว ใจก็ฝ่อทันทีเผลอ ๆ พาลจะหมดอารมณ์ไปเที่ยวเสียดื้อ ๆ เดี๋ยวนี้เทศกาลเข้าพรรษา มีความหมายกับคนเมืองเพียงเท่านี้เอง จริงอยู่คนที่มีใจใฝ่กุศล อาจทำอะไรมากกว่านั้น เช่นเตรียมปัจจัยไทยทาน ไปทำบุญถวายพระ หรือเข้าวัดฟังเทศน์เสียหน่อย แต่เสร็จแล้วก็ต้องกลับไปสู่ชีวิตที่วุ่นวายตามเดิม ที่จริงถ้าเราไม่ตีกรอบวันเข้าพรรษาว่า เป็นเรื่องของพระและคนแก่วัดเท่านั้น เราอาจมองเห็นความหมายของวันเข้าพรรษาได้มากกว่าที่เข้าใจกัน แทนที่จะเห็นว่าเป็นเรื่องคร่ำครึหรือเร่อร่าล้าสมัย บางทีเราอาจเห็นสาระอันลึกซึ้งสำหรับชีวิตอันยุ่งเหยิงของเราก็ได้

สำหรับคนแต่ก่อน เมื่อเทศกาลเข้าพรรษามาถึง ก็หมายถึงเวลาของการเพลาธุระการงาน ขณะที่พระเณรเถรชียุติการจาริกรอนแรม หันมาบำเพ็ญภาวนา ฆราวาสก็ถือโอกาสนี้ ถือศีลกินเพลอย่างน้อยก็อาทิตย์ละวัน แม้แต่วัวควายก็ยังมีสิทธิพักผ่อนในวันพระ ส่วนเจ้าของก็เข้าวัดฟังธรรมและเจริญกรรมฐาน เทศกาลเข้าพรรษา จึงไม่ได้เป็นเพียงโอกาสที่จะได้พักผ่อนทางกายเท่านั้น หากยังเป็นช่วงแห่งการขัดเกลาตนเอง เพื่อเข้าถึงความสงบในทางจิตใจ

ชีวิตต้องการการพักผ่อนอย่างลึกซึ้ง กล่าวได้ว่านี้คือวิถีของธรรมชาติ สัตว์หลายชนิดจำศีลเมื่อฤดูหนาวมาถึง เช่นเดียวกับไม้นานาพรรณ ต่างหยุดการเจริญเติบโตชั่วคราว ก่อนที่จะแทงราก และแผ่กิ่งก้านสาขาอย่างสดชื่นเมื่อถึงฤดูฝน แม้โลกจะไม่เคยหยุดหมุน แต่วัฏจักรของฤดูกาลก็เปิดโอกาสให้ฟ้าดินและป่าเขาลำเนาธารทั้งปวง ได้สร่างซาจากภูมิอากาศอันกราดเกรี้ยวทารุณ

เราเองก็ปรารถนาการพักผ่อนเช่นกัน แน่ละ ธรรมชาติมอบกลางคืนเพื่อให้เราหลับนอน สำนักงานอนุญาตให้เราปลอดงานอย่างน้อยก็สัปดาห์ละวัน แต่ชีวิตเรายังต้องการอะไรที่มากไปกว่าการพักผ่อนทางกาย เป็นเพราะเรามีทั้งกายและใจ เราจึงต้องการการพักผ่อนทางใจด้วยคำถามก็คือเรามีเวลาให้กับจิตใจของตัวเองหรือไม่?

ทั้ง ๆ ที่คนแต่ก่อนมีเวลาอยู่ในโลกนี้น้อยกว่าเรามาก โดยเฉลี่ยมีอายุขัยเพียงแค่ ๕๐ปีก็ลาจากโลกนี้ไปแล้ว กระนั้น ก็ยังมีเวลาให้กับการแสวงหาความสุขสงบในจิตใจกันคนละไม่น้อย จริงอยู่วิถีชีวิตของคนสมัยนี้ต่างจากคนสมัยก่อนมาก กระนั้นเราต่างก็ปรารถนาจิตอันสงบสุขเช่นเดียวกันมิใช่หรือ

คนแต่ก่อนฝากชีวิตไว้กับฤดูกาล จึงเลือกเอาฤดูฝนเป็นช่วงเวลาสำหรับการฝึกจิตพักใจ คนสมัยใหม่มีชีวิตผูกติดกับนาฬิกาและปฏิทิน จึงไม่จำเป็นต้องถือเอาเทศกาลเข้าพรรษา เป็นกำหนดหมาย สำหรับการพักผ่อนจิตใจก็ได้ กระนั้นก็ตามวันเข้าพรรษาสมควรเป็นเครื่องเตือนใจเราว่า เรามีเวลาให้กับชีวิตจิตใจของตนเองบ้างไหม ความสงบแห่งจิตมิจำเป็นต้องได้มาด้วยการเข้าวัดเสมอไป แต่สิ่งนี้ก็ยากจะเกิดขึ้นได้หากเราไม่กำหนดเวลาให้แก่ตัวเอง เพราะความยุ่งเหยิงพัลวันในชีวิตประจำวัน มักแย่งชิงเวลาเราไปหมด จนไม่เหลือเวลาให้แก่จิตใจของตนเองเลย

คนที่รู้จุดอ่อนของตนเอง จึงเลือกที่จะกำหนดเวลาแน่นอนตายตัวสำหรับการฝึกจิตพักใจ ด้วยเหตุนี้เอง เทศกาลเข้าพรรษาจึงมีความหมาย สำหรับหลายคน เพราะเป็นเงื่อนเวลาสำหรับการทำสิ่งพิเศษให้แก่ตนเอง บางคนเลือกอดเหล้าในช่วงเข้าพรรษา บางคนตกลงกับตัวเองว่าจะทำสมาธิให้ได้ทุกเช้าค่ำตลอด ๓ เดือนไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นก็ตาม